کمپانی های بزرگ دنیا مانند کرایسلر، جنرال موتورز و…، فقط به واسطه لجاجت مدیران ارشد خود در اصلاح و بهبود سیستم ها، همه یکبار تا مرز نابودی پیش رفتند و دقیقه ۹۰، خود را نجات دادند. این مسیری است که در کمال تأسف، مدیران ارشد کسب و کارهای ایرانی، پیش گرفته اند!

مفهوم عارضه یابی کسب و کار

سازمان (هر کسب و کاری که در آن، بیش از دو نفر مشغول به فعالیت هستند.)، به مثابه یک موجود زنده است که حیات و ممات دارد. مفهومی که شاید برای آن دسته از مخاطبین ارجمند که آشنایی کمتری با مدیریت دارند، ناشناخته و کمی عجیب باشد.

یعنی چه که یک سازمان، حیات و ممات دارد؟!

زمانی که تعدادی “انسان” دور هم جمع می شوند تا یک کسب و کار را آغاز کنند، چرخه ی حیات سازمانی شکل می گیرد. این چرخه از مراحل مختلفی (طفولیت، رشد سریع، بلوغ و…) عبور می کند تا بالاخره به مرحله ی مرگ برسد.

مرگ یک کسب و کار، زمانی فرا می رسد که دیگر نتواند منابع خود را به اندازه مصارف تأمین نموده، در تطبیق سیاست ها، فرآیندها و سیستم خود با شرایط پویا و متغیر محیط شکست خورده و تمام (یا اکثریت) اهرم های حمایتی خود را از دست بدهد.

اکنون، لازم است بپذیریم که چون آدمیزاد برای ادامه ی سالم و بهره ور حیات خود، نیازمند چکاپ های دوره ای، بعضاً استفاده از پرهیزات غذایی و گاهی مصرف دارو می باشد، یک سازمان هم اگر مورد بررسی، مطالعه، اصلاح و بهبود مستمر قرار نگیرد، در حقیقت چرخه ی حیات خود را کوتاه کرده است.

همانند انسان که مختار است هر وعده با فست فود، نوشیدنی های گازدار، سیگار، تنبلی و… سپری نماید و در انتها با امراض مختلف و چندلایه ای مواجه گردد که مسیری سخت برای بازگشت ساخته اند، یک سازمان (کسب و کار) هم می تواند آنقدر درگیر سعی و خطا، لجاجت، پافشاری در مسیر خطا و… باشد که کار از کار گذشته و فرصت چندانی برای اصلاح وجود نداشته باشد یا برای بهبود، نیاز به هزینه هایی باشد که دیگر در توان سازمان نیست!

عارضه یابی کسب و کار
از آنجایی که تخصص اصلی در رُهام سپهر تابان، علم سیستم ها می باشد، عارضه یابی صورت گرفته از طریق رُهام، بنیادی، ریشه ای و سیستم محور هست. ما عقیده داریم تمرکز بر زیر سیستم ها و بهبودهای لحظه ای و کوتاه مدت، بر عمق اثرات منفی سیستم های معیوب کسب و کار چنان می افزاید که بهای جبران و اصلاح، سنگین و غیر قابل تصور خواهد شد.
دکتر غلامرضا عنایتی

دکتر غلامرضا عنایتیمتخصص علم سیستم ها